میوکی چیست؟ انواع منجوق میوکی، اندازه‌ها و فرقش با منجوق معمولی
اگر به دستبندها و گوشواره‌های منجوقی دست‌ساز علاقه دارید، حتماً اسم «میوکی» را شنیده‌اید: دستبند میوکی، گوشواره‌ی میوکی، میوکی‌بافی. ولی میوکی دقیقاً چیست؟ یک نوع منجوق است، یک برند یا یک روش بافت؟ و چرا با اینکه منجوق‌های ارزان‌تر زیادی در بازار هست، بیشتر کسانی که زیورآلات منجوقی می‌فروشند سراغ میوکی می‌روند؟ در این مقاله این سؤال‌ها را جواب می‌دهیم، انواع منجوق میوکی را از نظر شکل، اندازه و پوشش معرفی می‌کنیم و می‌گوییم برای هر کار کدام را بخرید.
میوکی چیست؟
میوکی (Miyuki) نام یک شرکت ژاپنی سازنده‌ی منجوق است که منجوق‌های شیشه‌ای ریز با اندازه‌ی بسیار یکدست تولید می‌کند. این منجوق‌ها آن‌قدر در زیورآلات دست‌ساز رایج شده‌اند که در فارسی، اسم برند جای اسم خود منجوق را گرفته است؛ امروز به هر منجوق ریز و یکدست ژاپنی و حتی به خود روش بافتن آن، «میوکی» می‌گویند. برای همین وقتی کسی از «میوکی‌بافی» حرف می‌زند، منظورش منجوق‌بافی با این منجوق‌های ریز است، با سوزن و نخ یا با دستگاه.
منجوق میوکی از شیشه ساخته می‌شود و روی بیشترشان پوشش‌هایی برای براقیت، مات بودن یا رنگ متالیک داده می‌شود. ویژگی اصلی‌شان یکدست بودن اندازه و سوراخ نسبتاً بزرگ است؛ دو چیزی که بافت تمیز و نقش‌های دقیق را ممکن می‌کند.
فرق منجوق میوکی با منجوق معمولی
| ویژگی | منجوق میوکی | منجوق معمولی |
|---|---|---|
| یکدستی اندازه | خیلی یکدست؛ ردیف‌ها صاف درمی‌آیند | اندازه‌ها متفاوت؛ بافت ناصاف و کج می‌شود |
| سوراخ | بزرگ و تمیز؛ نخ چند بار رد می‌شود | کوچک‌تر و نامنظم؛ گاهی نخ رد نمی‌شود |
| شکل | شکل‌های متنوع و دقیق (گرد، استوانه‌ای، تیلا…) | بیشتر گرد و با شکل نامنظم |
| ثبات رنگ | بیشتر، به‌خصوص در پوشش‌های مقاوم | بعضی رنگ‌ها زود کم‌رنگ می‌شوند یا پوشش‌شان می‌ریزد |
| قیمت | معمولاً گران‌تر | ارزان‌تر |
منجوق معمولی برای تمرین و کارهای بچه‌ها کاملاً کافی است. ولی وقتی می‌خواهید یک نقش دقیق، مثل اسم یا طرح هندسی ببافید یا کارتان را بفروشید، یکدستی میوکی خودش را نشان می‌دهد: ردیف‌ها صاف می‌مانند، نقش کج نمی‌شود و کار حرفه‌ای‌تر به نظر می‌رسد.
انواع منجوق میوکی از نظر شکل
منجوق راند (گرد)
رایج‌ترین منجوق میوکی است؛ گرد و کمی پهن، مثل یک دونات کوچک. برای بیشتر کارها، از دستبند ساده تا بافت با دستگاه، مناسب است و در رنگ‌ها و پوشش‌های خیلی زیاد پیدا می‌شود. منجوق‌هایی که در کلاس‌های میوکی‌بافی بیشتر با آن‌ها کار می‌شود، همین منجوق‌های ریز گردند.
منجوق دلیکا (استوانه‌ای)
دلیکا (Delica) منجوق استوانه‌ای کوچکی است با دیواره‌ی نازک و سوراخ بزرگ. چون دو سرش صاف است، منجوق‌ها کاملاً کنار هم می‌نشینند و سطحی صاف و یکدست مثل پارچه می‌سازند. برای همین دلیکا انتخاب اول برای نقش‌های دقیق، دستبندهای اسم و بافت‌های تخت مثل آجری و پیوت است.
تیلا و هاف تیلا
تیلا منجوق مربعی و تختی است که دو سوراخ دارد. با تیلا خیلی سریع دستبندهای پهن و براق ساخته می‌شود و هاف تیلا، نسخه‌ی باریک‌ترش، برای طرح‌های ظریف‌تر است. چون دو سوراخ دارد، روش بافتش کمی با منجوق‌های تک‌سوراخ فرق می‌کند.
بوگل، دراپ و مکعبی
بوگل منجوق لوله‌ای و کشیده است و برای حاشیه‌ها و ریشه‌ها، و همچنین برای نشان دادن «خط» در دستبندهای کد مورس به کار می‌رود. دراپ منجوق قطره‌ای است که برای آویزها، ریشه‌ی گوشواره و بافت‌های حجمی جذاب است، و منجوق مکعبی هم بافت‌های هندسی و کمی برجسته می‌سازد.
اندازه‌ی منجوق میوکی؛ ۱۱/۰ یعنی چه؟
اندازه‌ی منجوق را با عددی مثل ۱۵/۰ یا ۱۱/۰ نشان می‌دهند. این عدد برعکس کار می‌کند: هر چه عدد بزرگ‌تر باشد، منجوق ریزتر است. رایج‌ترین اندازه‌ها این‌ها هستند:
- ۱۵/۰: خیلی ریز، حدود ۱٫۵ میلی‌متر؛ برای جزئیات خیلی ظریف و حاشیه‌ها.
- ۱۱/۰: رایج‌ترین اندازه، حدود ۲ میلی‌متر؛ برای بیشتر دستبندها، گوشواره‌ها و بافت با دستگاه.
- ۸/۰: درشت‌تر، حدود ۳ میلی‌متر؛ برای کارهای سریع‌تر و مبتدی‌ها.
- ۶/۰: درشت، حدود ۴ میلی‌متر؛ برای دستبندهای ساده و فاصله‌انداز بین مهره‌ها.
دلیکای ۱۱/۰ از راند ۱۱/۰ کمی کوچک‌تر و کوتاه‌تر است؛ پس در یک نقشه‌ی واحد این دو را با هم قاطی نکنید.
پوشش و رنگ منجوق میوکی
یک رنگ منجوق می‌تواند با پوشش‌های مختلف ظاهر کاملاً متفاوتی داشته باشد. پوشش‌های رایج این‌ها هستند:
- اوپک (مات‌رنگ): رنگ تخت و پوشاننده که نور از آن رد نمی‌شود.
- شفاف: نور از منجوق رد می‌شود و رنگ روشن و شیشه‌ای دارد.
- مات: سطح منجوق مخملی و بدون براقیت است.
- سیلور لاین: داخل سوراخ آینه‌ای است و منجوق خیلی براق و درخشان دیده می‌شود.
- AB (رنگین‌کمانی): لایه‌ای که زیر نور رنگ‌های رنگین‌کمانی نشان می‌دهد.
- متالیک و گالوانیزه: ظاهر فلزی، طلایی و نقره‌ای دارند. پوشش‌های گالوانیزه‌ی معمولی ممکن است با تماس زیاد کم‌رنگ شوند و نسخه‌های مقاوم‌شده‌شان ماندگاری بیشتری دارند.
اگر ماندگاری رنگ برایتان مهم است، به‌خصوص برای زیورآلاتی که هر روز به دست می‌شوند، مقاله‌ی ماندگاری و ثبات رنگ منجوق‌های میوکی را بخوانید.
با منجوق میوکی چه چیزهایی می‌شود ساخت؟
دستبند، رایج‌ترین محصول میوکی است: دستبندهای نقش‌دار، دستبند اسم و دستبند با پلاک. گوشواره‌های آویز و حلقه‌ای، گردنبند و آویز، انگشتر، جاکلیدی، پیکسل و حتی طرح‌های سه‌بعدی مثل هرم و گل هم با میوکی ساخته می‌شوند. بافت با دست و سوزن برای گوشواره، انگشتر و طرح‌های حجمی مناسب است و بافت با دستگاه، برای دستبندهای پهن نقش‌دار سریع‌تر.
اگر می‌خواهید اسم را روی دستبند ببافید، شش مدل مختلفش را در مقاله‌ی دستبند اسم دست‌ساز آورده‌ایم، و برای شروع با نقشه، نقشه‌ی دستبند منجوق‌بافی و میوکی سه نقشه‌ی رایگان دارد.
برای میوکی‌بافی چه وسایلی لازم است؟
- منجوق میوکی: برای شروع، چند رنگ منجوق راند یا دلیکای ۱۱/۰.
- نخ مخصوص منجوق‌بافی: نخ محکم و نازکی که در سوراخ منجوق چند بار رد شود و پاره نشود.
- سوزن منجوق: سوزن بلند و باریک که از سوراخ ریز منجوق رد شود.
- قفل و یراق: قفل دستبند، حلقه‌ی اتصال و پایه‌ی گوشواره.
- دستگاه منجوق‌بافی: فقط برای روش دستگاهی و دستبندهای پهن.
قیمت منجوق میوکی
قیمت منجوق میوکی به نوع، اندازه و پوشش بستگی دارد و پوشش‌های متالیک و مقاوم معمولاً گران‌ترند. برای نمونه، در آبان ۱۴۰۵ یک بسته‌ی ۲۰ گرمی دلیکای میوکی در فروشگاه‌های اینترنتی حدود ۱۴۰ تا ۱۵۰ هزار تومان قیمت داشت. با وجود منجوق‌های ارزان‌تر بی‌نام، چون میوکی در کار نهایی کمتر هدر می‌رود و نتیجه‌ی تمیزتری می‌دهد، برای کار فروشی معمولاً به‌صرفه‌تر است. برای شروع، کیت کامل وسایل میوکی‌بافی با سوزن حدود ۷۰۰ هزار تا ۱٫۵ میلیون تومان هزینه دارد.
سؤال‌های متداول درباره‌ی میوکی
میوکی اسم برند است یا نوع منجوق؟
میوکی اسم یک شرکت ژاپنی سازنده‌ی منجوق است، ولی در فارسی به منجوق‌های ریز و یکدست ژاپنی و به روش بافتن آن‌ها هم میوکی می‌گویند.
میوکی بافی را با منجوق معمولی هم می‌شود انجام داد؟
بله، برای تمرین می‌شود. ولی چون اندازه‌ی منجوق‌های معمولی یکدست نیست، ردیف‌ها ناصاف و نقش کمی کج درمی‌آید.
برای شروع چه اندازه‌ای بخرم؟
اندازه‌ی ۱۱/۰ رایج‌ترین و مناسب‌ترین اندازه برای شروع است. اگر چشم‌تان با منجوق ریز اذیت می‌شود، با ۸/۰ تمرین کنید.
دلیکا بهتر است یا راند؟
دلیکا برای نقش‌های دقیق و بافت‌های تخت، مثل دستبند اسم، بهتر است؛ راند برای کارهای عمومی و بافت با دستگاه رایج‌تر و متنوع‌تر است.
یادگیری میوکی‌بافی در هنری آکادمی
در هنری آکادمی دو کلاس اصلی برای میوکی هست: کلاس ساخت زیورآلات با منجوق میوکی، که بافت با دست و سوزن، دوخت‌های پایه، نقشه‌خوانی و طرح‌های سه‌بعدی را آموزش می‌دهد، و کلاس منجوق‌بافی با دستگاه، از چله‌کشی و نقشه‌کشی تا اتصال دستبند به پلاک طلا. با خرید هر کلاس، دسترسی همیشگی به ویدیوهای آن و یک سال پشتیبانی مدرس دارید، و اشتراک هنری آکادمی به همه‌ی کلاس‌ها یک‌جا دسترسی می‌دهد. جلسه‌ی اول کلاس‌ها بعد از ورود به حساب، رایگان قابل تماشاست.
یادگیری منجوق بافی در هنری آکادمی
این مقاله نقطه‌ی شروع است. اگر می‌خواهی منجوق بافی را طوری یاد بگیری که نتیجه‌اش را بشود هدیه داد یا فروخت، این کلاس‌ها کار را قدم‌به‌قدم و با ویدیو نشانت می‌دهند. همه‌ی آن‌ها، به‌علاوه‌ی ۱۰۰+ کلاس دیگر در ۳۱ رشته‌ی هنری، داخل یک اشتراک هستند.
