نقشه دستبند منجوق بافی و میوکی؛ نقشه‌خوانی + ۳ نقشه‌ی رایگان
نقشه، دستور کار هر دستبند منجوقی است. چه با دستگاه منجوق‌بافی کار کنید و چه با سوزن و منجوق میوکی، تا نقشه را درست نخوانید نقش روی دستبند درنمی‌آید. در این مقاله یاد می‌گیریم نقشه‌ی دستبند منجوق بافی چه شکلی دارد، نقشه‌ی دستگاهی با نقشه‌ی آجری و پیوت چه فرقی دارد، چطور نقشه‌ی خودمان را بکشیم، و در پایان سه نقشه‌ی رایگان برای شروع داریم.
نقشه‌ی منجوق بافی چیست؟
نقشه‌ی منجوق بافی یک جدول خانه‌خانه است که هر خانه‌اش یک منجوق را نشان می‌دهد و رنگ خانه، رنگ همان منجوق است. هر ردیف افقی نقشه یک «رج» دستبند است و تعداد خانه‌های هر رج، عرض دستبند را بر حسب منجوق تعیین می‌کند. کنار نقشه معمولاً یک راهنمای رنگ هست که می‌گوید هر رنگ با کدام منجوق (و گاهی کدام کد رنگ) بافته می‌شود.
فرق نقشه‌ی دستگاهی، آجری و پیوت
همه‌ی نقشه‌ها شبیه هم به نظر می‌رسند، ولی بسته به روش بافت، چیدمان خانه‌ها فرق دارد. اگر نقشه را با روش اشتباه ببافید، نقش کج یا کشیده درمی‌آید.
- نقشه‌ی دستگاهی (Loom): منجوق‌ها دقیقاً زیر هم و کنار هم می‌نشینند، مثل یک جدول شطرنجی کامل. نقشه‌هایی که خانه‌هایشان منظم زیر هم است، برای منجوق بافی با دستگاه مناسب‌اند.
- نقشه‌ی آجری (Brick stitch): هر رج نسبت به رج بالایی نیم منجوق جابه‌جاست، مثل دیوار آجری. در این نقشه‌ها ردیف‌ها یکی‌درمیان پس و پیش رسم می‌شوند.
- نقشه‌ی پیوت (Peyote): این‌جا ستون‌ها نیم منجوق بالا و پایین می‌روند. پیوت و آجری روش‌های بافت با دست و سوزن‌اند و در میوکی بافی با دست زیاد به کار می‌روند.
یک قاعده‌ی ساده: اگر خانه‌های نقشه کاملاً شطرنجی‌اند، نقشه دستگاهی است؛ اگر رج‌ها یا ستون‌ها پله‌پله جابه‌جا شده‌اند، نقشه برای بافت دستی آجری یا پیوت کشیده شده است.
نقشه‌خوانی منجوق بافی، قدم‌به‌قدم
- عرض را بشمارید. تعداد خانه‌های یک رج را بشمارید؛ این عدد تعداد منجوق هر رج است. در دستگاه، تعداد نخ‌های چله همیشه یکی بیشتر از عرض منجوق است.
- راهنمای رنگ را آماده کنید. برای هر رنگ نقشه یک ظرف منجوق کنار دستتان بگذارید تا وسط کار سردرگم نشوید.
- از یک گوشه شروع کنید. معمولاً بافت از رج اول بالا شروع می‌شود و هر رج از یک طرف خوانده می‌شود. جهت خواندن را تا آخر کار عوض نکنید.
- رج‌ها را علامت بزنید. بعد از بافتن هر رج، روی نسخه‌ی چاپی نقشه با مداد علامت بزنید. بیشتر اشتباه‌ها از گم کردن رج می‌آید.
- الگوی تکراری را پیدا کنید. بیشتر نقشه‌های دستبند یک قطعه‌ی تکرارشونده دارند. وقتی تکرار را بشناسید، لازم نیست دائم به نقشه نگاه کنید.
نقشه‌ی دستبند منجوقی را خودتان بکشید
برای کشیدن نقشه‌ی دلخواه، به ابزار خاصی نیاز ندارید. روی کاغذ شطرنجی (برای نقشه‌ی دستگاهی) یا کاغذ مخصوص آجری و پیوت که رج‌هایش جابه‌جاست، طرح را با مداد رنگی پر کنید. چند نکته کمک می‌کند نقش تمیز دربیاید:
- اندازه را از اول مشخص کنید. طول دستبند را با متر دور مچ بگیرید و با توجه به اندازه‌ی منجوق، تعداد رج‌ها را حساب کنید.
- کنتراست را جدی بگیرید. رنگ‌های نزدیک به هم در دستبند تمام‌شده قاطی می‌شوند؛ برای نقش اصلی، رنگی انتخاب کنید که با زمینه فاصله‌ی زیادی دارد.
- منجوق‌ها مربع نیستند. منجوق‌ها کمی عریض‌تر از بلندی‌شان هستند، پس نقش روی دستبند کمی پهن‌تر از نقشه‌ی روی کاغذ می‌شود. برای دایره و قلب، این را در نظر بگیرید.
- نوشته را آینه‌ای نکنید. اگر اسم یا کلمه‌ای روی دستبند می‌خواهید، جهت بافت را از قبل مشخص کنید تا نوشته برعکس درنیاید.
منجوق مناسب برای بافت از روی نقشه
برای اینکه نقش دقیق دربیاید، منجوق‌ها باید هم‌اندازه باشند. به همین دلیل منجوق‌های میوکی، به‌خصوص مدل استوانه‌ای «دلیکا»، برای بافت از روی نقشه محبوب‌اند. اگر می‌خواهید رنگ دستبند در استفاده‌ی روزمره سالم بماند، مقاله‌ی ماندگاری و ثبات رنگ منجوق‌های میوکی را هم بخوانید.
۳ نقشه‌ی رایگان برای شروع
این سه نقشه برای بافت دستگاهی کشیده شده‌اند و ساده‌اند؛ برای تمرین نقشه‌خوانی مناسب‌اند. رنگ‌ها را می‌توانید به سلیقه‌ی خودتان عوض کنید.
زمینه · سرمه‌ای · قرمز آجری · خردلی
زمینه · صورتی
سبز · خردلی · سرمه‌ای · سفید · زمینه
یادگیری کامل نقشه‌خوانی و نقشه‌کشی
اگر می‌خواهید نقشه‌خوانی و نقشه‌کشی را قدم‌به‌قدم و همراه با بافت ببینید، در آموزش منجوق بافی با دستگاه یک جلسه‌ی کامل به نقشه‌خوانی و نقشه‌کشی اختصاص دارد و در آموزش میوکی بافی با دست و بدون دستگاه هم دوخت زیورآلات از روی نقشه آموزش داده می‌شود.
یادگیری منجوق بافی در هنری آکادمی
این مقاله نقطه‌ی شروع است. اگر می‌خواهی منجوق بافی را طوری یاد بگیری که نتیجه‌اش را بشود هدیه داد یا فروخت، این کلاس‌ها کار را قدم‌به‌قدم و با ویدیو نشانت می‌دهند. همه‌ی آن‌ها، به‌علاوه‌ی ۱۰۰+ کلاس دیگر در ۳۰ رشته‌ی هنری، داخل یک اشتراک هستند.
