کرم دست‌ساز: انواع، مواد اولیه و ساخت کرم مرطوب‌کننده در خانه
کرم دست‌ساز این روزها طرفدار زیادی دارد: محصولی که مواد اولیه‌اش را خودتان انتخاب کرده‌اید، بوی دلخواهتان را دارد و می‌دانید داخلش چه خبر است. اما «کرم دست‌ساز» اسم خیلی چیزهاست؛ از کره بدن و بالم ساده‌ای که در آشپزخانه ساخته می‌شود تا کرم‌های بی‌برچسبی که در فضای مجازی با ادعای سفیدکنندگی فروخته می‌شوند. در این مقاله می‌گوییم کرم دست‌ساز چه انواعی دارد، با چه موادی ساخته می‌شود، کدام مدلش برای شروع در خانه امن و آسان است و از چه کرم‌هایی باید دوری کرد.
کرم دست‌ساز چیست؟
به هر محصول مرطوب‌کننده‌ای که به‌جای کارخانه، در خانه یا کارگاه کوچک و با مواد انتخاب‌شده ساخته شود، «کرم دست‌ساز» می‌گویند. ولی از نظر ساخت، این محصولات دو گروه کاملاً متفاوت‌اند:
- محصولات آب‌دار: کرم و لوسیون واقعی ترکیبی از آب و روغن‌اند. آب و روغن خودبه‌خود با هم مخلوط نمی‌شوند؛ برای همین به امولسیفایر نیاز دارند تا یکدست بمانند، و چون آب محیط رشد میکروب است، بدون نگهدارنده‌ی مناسب خیلی زود خراب می‌شوند.
- محصولات بی‌آب: کره بدن، بالم و لوشن بار فقط از کره‌ها، روغن‌ها و موم ساخته می‌شوند. چون آب ندارند، به نگهدارنده و امولسیفایر نیازی ندارند و ساختشان در خانه ساده‌تر و امن‌تر است.
انواع کرم دست‌ساز
کرم و لوسیون آب‌دار
سبک‌ترین بافت را دارند و سریع جذب پوست می‌شوند. ساختنشان به وزن کردن دقیق، امولسیفایر، کنترل دما و نگهدارنده‌ی وسیع‌الطیف نیاز دارد. کرم آب‌داری که بدون نگهدارنده ساخته شود، حتی در یخچال هم ظرف چند روز ممکن است کپک یا باکتری بزند، بدون اینکه ظاهرش تغییر کند.
کره بدن
مرطوب‌کننده‌ای نرم و غلیظ در ظرف که از کره‌هایی مثل شی‌باتر و کره کاکائو و یک روغن مایع ساخته می‌شود. اگر بعد از سرد شدن با همزن زده شود، پف‌دار و سبک می‌شود و به آن «کره بدن ویپ‌شده» می‌گویند.
بالم
با اضافه کردن موم زنبور عسل به روغن‌ها، بافت سفت‌تری به دست می‌آید که لایه‌ی محافظ روی پوست می‌سازد؛ برای لب، آرنج، دست‌های خشک و پاشنه. بالم لب معروف‌ترین نوع آن است.
لوشن بار
کرم جامدی که شبیه قالب صابون است: با گرمای دست کمی ذوب می‌شود و روی پوست کشیده می‌شود. بدون آب است، ظرف پلاستیکی نمی‌خواهد و در سفر هم ریخت‌وپاش ندارد.
مواد اولیه‌ی کرم دست‌ساز
- کره‌های گیاهی: شی‌باتر (کره شی) و کره کاکائو، بدنه‌ی اصلی کره بدن و لوشن بار هستند و بافت غلیظ و مغذی می‌دهند.
- روغن‌های مایع: روغن بادام شیرین، جوجوبا، نارگیل، هسته‌ی انگور و زیتون. هرچه روغن مایع بیشتر باشد، محصول نرم‌تر می‌شود.
- موم: موم زنبور عسل یا جایگزین‌های گیاهی آن برای سفت کردن بالم و لوشن بار.
- ویتامین E: آنتی‌اکسیدانی که جلوی تند شدن روغن‌ها را کمی عقب می‌اندازد. ویتامین E نگهدارنده نیست و جلوی رشد میکروب را نمی‌گیرد.
- امولسیفایر و نگهدارنده: فقط برای کرم و لوسیون آب‌دار لازم‌اند و باید مخصوص محصولات آرایشی و با مقدار مشخص استفاده شوند.
- اسانس یا روغن معطر: اختیاری و به مقدار کم. اسانس‌های غلیظ روی پوست حساس ممکن است حساسیت بدهند.
ساخت کرم مرطوب‌کننده‌ی بی‌آب در خانه
برای شروع، ساده‌ترین و امن‌ترین انتخاب یک کره بدن یا لوشن بار بی‌آب است. مراحل کلی ساخت این‌هاست:
- تمیزی ظرف‌ها: ظرف، قاشق و قالب را بشویید، با الکل ضدعفونی کنید و بگذارید کاملاً خشک شوند. حتی یک قطره آب داخل محصول بی‌آب، احتمال خراب شدنش را بالا می‌برد.
- ذوب در بن‌ماری: کره‌ها، موم (اگر بالم یا لوشن بار می‌سازید) و روغن‌ها را در ظرفی داخل آب در حال جوش ملایم بگذارید تا کامل ذوب و شفاف شوند. حرارت مستقیم، روغن‌ها را می‌سوزاند.
- خنک کردن: ظرف را از روی حرارت بردارید. برای بافت یکدست، آن را در آب و یخ بگذارید و مدام هم بزنید تا کدر و غلیظ شود.
- افزودنی‌ها: ویتامین E و چند قطره اسانس را در همین مرحله اضافه کنید، وقتی مخلوط دیگر داغ نیست.
- قالب یا ظرف: لوشن بار را در قالب سیلیکونی بریزید؛ کره بدن را بعد از نیمه‌سفت شدن در یخچال، با همزن بزنید تا پف کند و در ظرف شیشه‌ای دربسته بریزید.
نسبت کره، روغن و موم، سفتی نهایی را تعیین می‌کند: موم بیشتر محصول را سفت‌تر و روغن مایع بیشتر آن را نرم‌تر می‌کند. برای اینکه مقدار هر ماده را به گرم و برای اندازه‌ی قالب خودتان حساب کنید، ماشین حساب لوشن بار هنری آکادمی کمکتان می‌کند.
کرم دست‌ساز سفیدکننده و ضدلک؛ مراقب باشید
بیشتر جستجوهای «کرم دست‌ساز» درباره‌ی کرم سفیدکننده، ضدلک و ضدچروک است. دو نکته را جدی بگیرید:
- کرم‌های بی‌برچسب با ادعای سفیدکنندگی سریع: سازمان جهانی بهداشت درباره‌ی وجود جیوه در برخی کرم‌های روشن‌کننده‌ی پوست هشدار داده است. بعضی از این محصولات هم کورتون دارند. کرمی که نام سازنده، فهرست مواد و تاریخ ندارد و «در یک هفته» پوست را سفید می‌کند، ارزش ریسک ندارد.
- دستورهای خانگی سفیدکننده: مالیدن آب‌لیمو، جوش‌شیرین یا آب‌اکسیژنه روی پوست ممکن است پوست را تحریک کند و حتی لک را بیشتر کند.
یک کرم مرطوب‌کننده‌ی دست‌ساز، پوست خشک را نرم و محافظت می‌کند؛ اما برای لک، جوش و بیماری‌های پوستی، باید به پزشک متخصص پوست مراجعه کرد.
نکات ایمنی و نگهداری کرم دست‌ساز
- تست حساسیت: قبل از استفاده‌ی کامل، کمی از محصول را روی پوست داخل ساعد بزنید و یک روز صبر کنید.
- با دست خیس برندارید: برای کره بدن داخل ظرف، از قاشق تمیز استفاده کنید تا آب و آلودگی وارد محصول نشود.
- برچسب تاریخ بزنید: روغن‌ها با گذشت زمان تند می‌شوند. اگر بوی محصول تغییر کرد، دیگر استفاده نکنید.
- دور از گرما و آفتاب: کره بدن و لوشن بار در گرما نرم یا آب می‌شوند؛ آن‌ها را در جای خنک نگه دارید.
- برای کودک و پوست حساس: محصول بی‌بو و بدون اسانس بسازید.
محصولات دست‌ساز دیگر برای مراقبت پوست
وقتی ساخت کرم بی‌آب را یاد بگیرید، ساختن محصولات دیگر هم ساده می‌شود: بالم لب، لیپ گلاس، اسکراب بدن، روغن بدن و صابون دست‌ساز همه از همین مواد اولیه و روش‌های نزدیک به هم ساخته می‌شوند.
سؤال‌های متداول درباره‌ی کرم دست‌ساز
کرم دست‌ساز چقدر ماندگاری دارد؟
محصولات بی‌آب مثل کره بدن و لوشن بار، اگر تمیز ساخته و در جای خنک نگه داشته شوند، معمولاً چند ماه سالم می‌مانند و بیشتر به عمر روغن‌هایشان بستگی دارند. کرم آب‌دار بدون نگهدارنده فقط چند روز دوام دارد.
آیا ویتامین E کرم دست‌ساز را نگه می‌دارد؟
نه. ویتامین E فقط جلوی تند شدن روغن را کند می‌کند و جلوی رشد کپک و باکتری را نمی‌گیرد. برای کرم آب‌دار، نگهدارنده‌ی مخصوص محصولات آرایشی لازم است.
بهترین روغن برای کرم دست‌ساز پوست خشک کدام است؟
شی‌باتر و کره کاکائو برای پوست خشک مغذی‌اند و روغن بادام شیرین و جوجوبا بافت را لطیف‌تر می‌کنند. برای دست و پای خیلی خشک، بالم یا لوشن بار سفت‌تر انتخاب بهتری است.
می‌شود کرم دست‌ساز را با وازلین درست کرد؟
وازلین یک ماده‌ی نفتی است و لایه‌ی محافظ خوبی می‌سازد، اما اگر دنبال محصول کاملاً گیاهی هستید، موم زنبور عسل و کره‌های گیاهی جایگزین مناسبی برای آن‌اند.
یادگیری ساخت لوشن بار و کره بدن در هنری آکادمی
در کلاس آموزش ساخت لوشن بار هنری آکادمی، از شناخت مواد و نسبت‌ها تا ساخت لوشن بار ساده، لوشن بار سبک و کم‌چرب، لوشن بار گیاهی، لوشن بار پا و ترک پاشنه، لوشن بار کودک و پوست حساس، کره بدن، اسکراب و روغن بدن را قدم‌به‌قدم یاد می‌گیرید؛ همراه با رفع مشکل‌ها و نکته‌های بسته‌بندی و فروش. با خرید کلاس، دسترسی همیشگی به ویدیوها و یک سال پشتیبانی مدرس دارید، و اشتراک هنری آکادمی به همه‌ی کلاس‌ها یک‌جا دسترسی می‌دهد. جلسه‌ی اول کلاس‌ها بعد از ورود به حساب، رایگان قابل تماشاست.
یادگیری لوازم آرایش طبیعی در هنری آکادمی
این مقاله نقطه‌ی شروع است. اگر می‌خواهی لوازم آرایش طبیعی را طوری یاد بگیری که نتیجه‌اش را بشود هدیه داد یا فروخت، این کلاس‌ها کار را قدم‌به‌قدم و با ویدیو نشانت می‌دهند. همه‌ی آن‌ها، به‌علاوه‌ی ۱۰۰+ کلاس دیگر در ۳۱ رشته‌ی هنری، داخل یک اشتراک هستند.
